Gaśnice i środki gaśnicze do baterii i akumulatorów

Gaśnice i środki gaśnicze do baterii i akumulatorów – Dlaczego zwykła gaśnica nie ugasi pożaru baterii Li-Ion i co dzieje się w środku ogniwa?

Większość specjalistów BHP dobrze zna podział pożarów na klasy A, B, C czy D. Pożar baterii litowo-jonowej nie wpisuje się jednak w żadną z tych kategorii w sposób, który pozwalałby zastosować standardowe procedury. Jest to zagrożenie, które rządzi się własnymi prawami i żeby skutecznie mu przeciwdziałać, trzeba najpierw zrozumieć mechanizm chemiczny, który za nim stoi.

Wewnętrzny rozkład ogniwa baterii Li-Ion zaczyna się już w temperaturze ok. 80°C. Jeśli proces nie zostanie zatrzymany na tym etapie, uruchamia się zjawisko określane jako thermal runaway — ucieczka termiczna. Rozkład jednego ogniwa wystarczy, by podgrzać sąsiednie komórki do krytycznej temperatury, co wywołuje lawinową reakcję łańcuchową. Od momentu jej uruchomienia do gwałtownego wybuchu pożaru mogą minąć zaledwie minuty. Temperatura płomienia baterii litowej może przy tym osiągać nawet 1400°C — wartość, przy której większość konwencjonalnych środków gaśniczych traci skuteczność. Wzrost ciśnienia wewnątrz obudowy prowadzi do jej rozerwania i uwolnienia łatwopalnych gazów, co błyskawicznie nasila ogień i wytwarza silny, toksyczny dym.

Dlaczego proszek gaśniczy ani CO₂ nie działają? 

Oba środki są zaprojektowane do odcięcia tlenu z zewnątrz lub schłodzenia powierzchni spalania. Tymczasem bateria litowo-jonowa jest źródłem tlenu sama w sobie. Wytwarza go w trakcie rozkładu elektrochemicznego. Żaden środek działający wyłącznie od zewnątrz nie jest w stanie przerwać tej reakcji. Co więcej, proszek gaśniczy nie chłodzi ogniwa, a bez intensywnego chłodzenia nawet ugaszona bateria może wznowić spalanie po kilku, a nawet kilkudziesięciu minutach.

Pożar w strefie ładowania wózków widłowych lub w magazynie baterii rezerwowych może w ciągu kilku minut objąć całą halę, prowadząc do wielodniowych przestojów produkcyjnych, zniszczenia infrastruktury i kosztownych postępowań powypadkowych. Dlatego specjalistyczne gaśnice i środki gaśnicze do baterii i akumulatorów Li-Ion to element obowiązkowej ochrony każdego nowoczesnego zakładu.

Jak dobrać gaśnicę do baterii i akumulatorów w zakładzie przemysłowym — Praktyczny przewodnik

Znajomość technologii to pierwszy krok. Drugi to właściwy dobór sprzętu do konkretnych warunków zakładu. Zbyt mała gaśnica, nieodpowiedni środek lub zła lokalizacja rozmieszczenia sprzętu mogą sprawić, że inwestycja w bezpieczeństwo okaże się nieskuteczna w momencie realnego zagrożenia.

Lista kontrolna dla specjalisty BHP

Przed wyborem gaśnicy lub systemu gaśniczego odpowiedz na poniższe pytania:

• Pojemność energetyczna baterii (Wh) — to podstawowy parametr doboru. Im wyższa energia zgromadzona w pakiecie bateryjnym, tym większa gaśnica lub bardziej wydajny system automatyczny.
• Liczba i skupienie ogniw — jedna bateria w szufladzie a pięćdziesiąt pakietów na stacji ładowania to dwa zupełnie różne scenariusze zagrożenia.
• Tryb nadzoru — czy w strefie ładowania stale przebywają pracownicy? Jeśli nie, automatyczny system gaśniczy jest koniecznością, nie opcją.
• Otoczenie — obecność materiałów palnych w pobliżu, kubatura pomieszczenia, wentylacja, odległość od innych stref zakładu.
• Certyfikacja — upewnij się, że wybrany sprzęt posiada atest CNBOP (Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej) lub spełnia normę EN 15276-10. Jest to wymóg w przypadku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Straży Pożarnej.

Odpowiedzialność prawna pracodawcy

Wyposażenie zakładu w odpowiedni sprzęt gaśniczy to obowiązek wynikający z przepisów. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i ustawa o ochronie przeciwpożarowej nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia sprzętu gaśniczego dostosowanego do rodzaju i skali zagrożeń w danym obiekcie. W zakładach, w których eksploatuje się baterie litowo-jonowe standardowe gaśnice proszkowe nie spełniają tego wymogu wobec specyfiki zagrożenia Li-Ion. Dlatego gaśnice i środki gaśnicze do baterii i akumulatorów stanowią core nowoczesnych zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Dobierz rozwiązanie z pomocą eksperta 4safety

Brakuje Ci pewności, które gaśnice i środki gaśnicze do baterii i akumulatorów są właściwe dla Twojego zakładu? Skorzystaj z bezpłatnego doradztwa technicznego 4safety. Nasi specjaliści przeprowadzą analizę Twojej instalacji bateryjnej, pomogą dobrać odpowiedni sprzęt i zaplanować jego rozmieszczenie zgodnie z obowiązującymi normami. Działamy kompleksowo – od audytu potrzeb, przez dobór produktów, aż po wsparcie przy wdrożeniu procedur BHP.

Bezpieczeństwo w zakładzie zaczyna się od właściwej decyzji. Podejmij ją teraz — zanim zajdzie taka potrzeba.