Szafa ognioodporna Twój sprzymierzeniec w bezpiecznym przechowywaniu substancji! Obowiązkowy element przemysłowego wyposażenia przeznaczonego do magazynowania materiałów niebezpiecznych. Możesz bezpiecznie przechowywać w niej ciecze łatwopalne, gazy techniczne czy inne niebezpiecznie chemikalia.
Warto jednak wiedzieć, że bezpieczna szafa do przechowywania materiałów niebezpiecznych powinna być zgodna z uznanymi normami technicznymi, które stanowią punkt odniesienia dla oceny bezpieczeństwa przez służby BHP, PPOŻ oraz ubezpieczycieli.
Spis treści:
Co to jest szafa ognioodporna? Jest to stalowa konstrukcja z odpowiednią izolacją, wyposażona w mechanizmy zamykające oraz systemy wentylacyjne - zaprojektowana tak, by w razie pożaru opóźnić jego rozwój i ograniczyć ryzyko rozprzestrzenienia.
W Polsce podstawowym punktem odniesienia technicznego dla szaf ognioodpornych są standardy: EN 14470‑1 i EN 14470‑2.
Norma EN 14470-1 określa wymagania dot. szaf przeznaczonych do przechowywania cieczy łatwopalnych.
Norma EN 14470-2 dot. szaf przeznaczonych do przechowywania butli lub cylindrów gazów technicznych i przemysłowych.
Obie normy definiują wymagania konstrukcyjne, testowe i eksploatacyjne, które zapewniają odpowiedni poziom ochrony w przypadku pożaru.
Dla EN 14470-1 przyjmuje się klasy typu 15, 30, 60, 90 – liczba oznacza minuty, przez które konstrukcja musi zapewnić ochronę.
Dla EN 14470-2 klasy oznaczane przyjmuje się w wersji. G15, G30, G60, G90 – analogicznie wskazując na czas (w minutach), podczas którego przechowywane butle gazowe pozostają zabezpieczone.
Ciekawostka! Wymogi badań dla norm obejmują m.in. przeprowadzenie testu w piecu zgodnie z krzywą czas-temperatura.
W przypadku normy EN 14470-1 podczas testów z zewnętrzną temperaturą otoczenia ok. 1000 stopni Celsjusza, wewnętrzny przyrost temperatury w szafie zabezpieczającej nie może przekroczyć 180 °C.
Dla EN 14470-2 kluczowym parametrem jest przyrost temperatury na powierzchni zaworu butli – nie więcej niż 50 °C.
Dodatkowo:
Szafa ogniootrwała przed i po teście odporności ogniowej.
Dla firm współpracujących z partnerami spoza Europy warto uwzględnić również amerykańskie standardy:
OSHA 1910.106 – Flammable liquids,
NFPA 30 – Flammable and Combustible Liquids Code,
FM 6050 – Approval Standard for Safety Cabinets.
Choć nie obowiązują one w Unii Europejskiej, stanowią uznany punkt odniesienia przy wdrażaniu międzynarodowych polityk bezpieczeństwa.
Niektórzy ubezpieczyciele (np. FM Global) mogą też wymagać certyfikatu FM Approvals, potwierdzającego, że produkt spełnia rygorystyczne testy jakości i bezpieczeństwa.
UWAGA! Wykorzystując w firmie szafy ognioodporne 90 min, warto zadbać o spełnienie wymagań zarządzania ryzykiem – zgodnie z normami ISO 9000 i ISO 14001.
Certyfikat GS oznacza Geprüfte Sicherheit, czyli spełnione bezpieczeństwo – German Safety / German Equipment Safety Law. Stanowi on świadectwo, że szafa bezpieczeństwa spełnia wymagania niemieckiej ustawy o bezpieczeństwie produktów (§21 ust. 1).
Certyfikat GS oznacza, że szafy ognioodporne i ich komponenty mechaniczne (jak np. drzwi i wysuwane szuflady) zostały poddane testowi ciągłemu przy maksymalnym obciążeniu. Znak GS jest przyznawany wyłącznie w sytuacji, w której szafa i jej elementy poradziły sobie z 50 tys. cyklami otwarć oraz zamknięć. Co więcej. Przeprowadzenie próby pożarowej uwzględnia dodatkowe punkty pomiaru temperatury w piecu i na dnie szafy.
Ogółem wyróżniono 22 właściwości, które musi spełnić konstrukcja, by otrzymać certyfikację GS. Znak ważny jest przez 5 lat – jeśli spełniane są określone normy. Obowiązkowa jest też okresowa kontrola zakładu produkcyjnego – z zaleceniem realizacji tego przynajmniej raz w roku.
W kontekście bezpieczeństwa przeciwwybuchowego (ATEX), to właśnie sposób wentylacji i szczelność konstrukcji decydują o tym, czy wokół szafy może powstać strefa zagrożenia wybuchem.
Norma bezpośrednio odnosi się do ryzyka utworzenia strefy zagrożenia w przypadku niewłaściwego użytkowania szafy:
1. Ryzyko utworzenia strefy zagrożenia: Producent jest zobowiązany do poinformowania użytkownika, że jeśli wymuszona wentylacja nie jest podłączona, najbliższe otoczenie wokół szafki może stać się strefą zagrożenia. To oznacza, że brak aktywnego systemu wyciągowego zwiększa prawdopodobieństwo gromadzenia się stężenia par łatwopalnych poza szafką, co wymaga odpowiedniej klasyfikacji obszaru zgodnie z przepisami krajowymi dotyczącymi przechowywania płynów łatwopalnych.
2. Środki zapobiegawcze (Wentylacja): Aby temu zapobiec, szafka musi posiadać otwory umożliwiające podłączenie do systemu wyciągowego. W przypadku szafki, w której jest wentylacja, musi następować co najmniej 10-krotna wymiana powietrza objętości szafki na godzinę (10 h⁻¹).
3. Wymóg podciśnienia: System wentylacji musi być zaprojektowany tak, aby utrzymywać w szafce ciśnienie na poziomie niższym od ciśnienia otoczenia (podciśnienie). Utrzymywanie podciśnienia jest kluczowe, ponieważ zapewnia, że wszelkie potencjalne opary zostaną wciągnięte do systemu wyciągowego, a nie uwolnione do laboratorium.
4. Obowiązki użytkownika i oznakowanie: Instrukcja użytkowania dostarczana wraz z szafką (Rozdział 7) musi zawierać zalecenie dla użytkownika, aby oznakować szafkę, jeżeli ma być używana bez podłączenia do wyciągu powietrza. W przypadku podłączenia, użytkownik powinien sprawdzić, czy zostało ono wykonane prawidłowo (np. z użyciem płomieniówki).
Podsumowując, norma PN-EN 14470-1 pośrednio wymusza działania ograniczające strefy zagrożenia. Spełnienie wymogów dotyczących efektywnej wentylacji (10 h⁻¹, podciśnienie) jest mechanicznym środkiem zapewniającym, że opary nie wydostaną się do środowiska pracy. Jeżeli ten środek kontroli (wentylacja) nie jest używany, norma wymaga jawnego ostrzeżenia, ponieważ wokół szafki powstaje strefa zagrożenia.
Pamiętaj! Regularne przeglądy techniczne pozwalają utrzymać parametry na poziomie zgodnym z certyfikatem. Kontroluje m.in. stan zawiasów, zamków, klap wentylacyjnych, szczelność drzwi i przewodów odciągowych.
Norma sama w sobie nie narzuca konkretnej częstotliwości przeglądu – obowiązek ten spoczywa na użytkowniku, który ma stosować się do zaleceń producenta danego modelu.
Najczęstszą i najbardziej rekomendowana praktyką są przeglądy coroczne!
W EN 14470-1:2023, punkt 7.4 „Maintenance and inspection” (Konserwacja i przeglądy), zapisano:
“ Producent musi dostarczyć instrukcję dotyczącą kontroli i konserwacji, w tym częstotliwości i zakresu, aby zapewnić dalszą zgodność z normą”
Celem jest utrzymanie szafy w stanie zapewniającym jej funkcjonalność ochronną.W razie incydentu to użytkownik musi wykazać, że sprzęt był sprawny i zgodny z instrukcją producenta - czyli regularne przeglądy są wymagane.
Szafy ognioodporne zgodne z EN 14470-1 i EN 14470-2 stanowią najlepszą praktykę w zakresie bezpiecznego przechowywania materiałów niebezpiecznych.
Choć sama norma nie jest obowiązkowa prawnie, jej stosowanie jest zalecane oraz często wymagane przez ubezpieczycieli jako dowód właściwego zarządzania ryzykiem.
Dlatego wybierając wyposażenie, warto postawić na certyfikowany sprzęt i sprawdzonego dostawcę, który zapewni również dokumentację, szkolenie i wsparcie wdrożeniowe.
4safety to doświadczony dystrybutor certyfikowanego wyposażenia BHP. Od lat wspieramy przedsiębiorstwa, dostarczając wysokiej klasy asortyment sprzętu, weryfikując dokumentację oraz organizując szkolenia z zakresu jego prawidłowej obsługi. Skorzystaj z naszego wsparcia już teraz.
? Sprawdź, czy Twoja szafa naprawdę chroni Cię przed pożarem! Wypełnij szybki quiz i dowiedz się, czy Twoje wyposażenie spełnia normy bezpieczeństwa EN 14470-1 lub EN 14470-2.
Uwaga: Quiz ma charakter informacyjny. Ostateczną ocenę zgodności z normami należy oprzeć o dokumentację producenta, przeglądy i audyt stanowiska.
Fire-resistant cabinet 90 min BAC size M 600 x 600 x 1950 mm
Fire-resistant cabinet 90 min BAC size XL 1200 x 600 x 1950 mm
Filter fan for a fire-resistant cabinet
EX/ATEX filter fan for a fire-resistant cabinet
Hazardous substances in the storage container
A catch basin is a good practice or a legal requirement?
Cookies
